Home | Boeddha | Draken | Dromen | Eenhoorn | Elfen | Engelen | Heksen | Kabouters | Katten | Tovenaars | Zeemeermin | Top |

 

 

Heksen

 

Heksen hebben sinds het begin der tijden deel uitgemaakt van iedere bekende cultuur. Ze spraken toverformules uit, genazen zieken en sponnen de draden van het lot. Reeds voor de geschreven geschiedenis begon, werden zij haast onveranderlijk met dood en verderf in verband gebracht. De vroegste geschreven mythologie (ong. 3000 v.chr), die op Sumerische kleitabletten is aangetroffen, verhaalt van een verbannen heksengodin "streng, koud en meedogenloos", die regeerde over de onderwereld, zoals haar latere soortgenoten als "Demeter" dat zouden doen.

Toch duiken in vele verhalen, hetzij mythen, folklore of sprookjes, heksen van allerlei aard op, in een meer dubbelzinnige of zelfs goedaardige rol. Ze komen in vele traditie's voor. Sommigen zijn het middelpunt van een verhalenreeks of vormen een geheel eigen soort. Anderen zijn naamloos, eenvoudige stereotypen, die inzicht bieden in volksgeloof en in de afschrikwekkende fantasiën van de menselijke geest. We lezen over drie soorten heksen, die door mensen van vroeger en nu worden herkend.

De eerste soort kan schade aanrichten en niet helpen;

de tweede soort kan helpen en geen leed veroorzaken;

de derde soort kan zowel helpen als schaden.

Mondelinge tradities en folklore kennen de natuurheksen, die levend in het water, in grotten of in de bergen, hun omgeving met haar flora en fauna reguleren en beschermen en die iedereen vernietigen, die een bedreiging vormt voor de natuurlijke orde in het leven.

Onder hen bevinden zich de bekende, afschrikwekkende toverkollen, die hun menselijk slachtoffers naar dood en vergetelheid lokken of ontvoeren. Geweldadige heksen zijn waarschijnlijk in alle culturen de bekendste. Gewoonlijk afgebeeld als lelijke toverkollen eten zij mensen, bij voorkeur kinderen en drinken het bloed van doden en levenden. De herkomst van de kannibalistische heks is oeroud. Enerzijds is zij verbonden met de vruchtbaarheidsrituelen van de oorspronkelijke bewoners van de Zuidzee, Australië en Nieuw-Zeeland, waar het eten van kinderen de natuurlijke cirkelgang van zaaien, oogsten en opnieuw groeien vertegenwoordigt. Heksen, de naam zegt het al: de bewoners van het land van de Eeuwige Jeugd. Ook natuurheksen verjongen zichzelf in de kringloop der seizoenen of verblijven voortdurend in hun eigen element - water lucht en bomen - en komen alleen te voorschijn, als ze worden geroepen of gestoord.

Het geloof dat heksen de gedaante van katten aannamen, kwam door de angstaanjagende ogen, zeker wanneer ze in de duisternis rondslopen, ogen die in verband gebracht werden met uitpuilende heksenogen. In de Middeleeuwen werd de zwarte kat beschouwd als een geleide geest, die betoveringen en bezweringen van de heks kon helpen volbrengen. En als de heks stierf, gaf ze haar macht door aan een (zwarte) kat.

Binnen het volksgeloof werden aan heksen meerdere gaven toegeschreven: geneeskundige krachten;

voorspellende gaves;

magische krachten

(positieve krachten = witte magie en negatieve krachten = zwarte magie);

de mogelijkheid om zich in een dier of een ander levend wezen te veranderen;

de mogelijkheid om zich snel te verplaatsen.

Uit de Middeleeuwen zijn er gevallen bekend, waarbij mensen werden veroordeeld op beschuldiging van zwarte magie. Een misoogst of de dood van een dier of een mens, was vaak aanleiding tot het zoeken van een zondebok. Vaak bleef de straf echter beperkt tot verbanning of een geldboete. Ook zag men in de Middeleeuwen hekserij vaak als heidens overblijfsel.

Tijdens de regering van Albrecht van Oostenrijk en Isabella van Spanje, bereikten de heksenprocessen in de Zuidelijke Nederlanden een hoogtepunt. De heksenjagers waren altijd succesvol en werden steeds bevestigd in hun handelen. Iedereen die als heks werd aangebracht, bekende immers onder de martelingen. Bekende heksenprocessen zijn bijvoorbeeld: de Vauderie van Atrecht uit 1460, heksenproces (Peelland) uit 1595 en het heksenproces tegen Katherina Kepler van 1615 tot 1621.

Op verschillende manieren werd getest of iemand een heks was, voor men tot vervolging overging. Een heks zou van nature buitengewoon licht zijn en daardoor op water kunnen blijven drijven. Een vrouw die verdacht werd van hekserij werd, met een steen aan haar voeten, in het water geworpen. Bleef zij drijven dan was bewezen dat zij een heks was en kwam zij uiteindelijk op de brandstapel terecht. Bleef zij niet drijven, dan was daarmee haar onschuld bewezen. Meestal was het dan te laat en was zij verdronken.,Bij een andere test werd van de weegschaal gebruik gemaakt. Een heks zou minder wegen dan haar lengte boven een meter in kilo's. De verdachte moest zich onder toezicht uitkleden om te kijken of zij geen gewichten in haar kleding verborgen had. Vervolgens kreeg zij een wit gewaad aan waarin zij gewogen werd. Bekend is de zogenaamde heksenwaag in Oudewater, die ook vandaag de dag nog, zij het als museum, is te bezichtigen.

Tegenwoordig wordt hekserij door een groeiend aantal mensen als waardevolle kennis en vaardigheid beschouwd en is een nieuwe religie ontstaan: Wicca, een syncretische, samengestelde, godsdienst. In de Wicca poogt men rituelen te reconstrueren of nieuwe betekenisvolle rituelen te bedenken. Omdat onduidelijk is, wat er tijdens de Middeleeuwen voor georganiseerde heksencultus was, is de vormgeving van de Wicca sterk romantisch, maar vooral speculatief, vormgegeven. Men borduurt voort op Keltische overleveringen, en oriënteert zich op de Gaiasofie en het beginsel van een vrouwelijke oerkracht.

 

Heksen Plaatjes

       
       
       
       
Heksenplaatje Heksenplaatje Heksenplaatje Heksenplaatje
Heksenplaatje Heksenplaatje Heksenplaatje Heksenplaatje
Heksenplaatje Heksenplaatje Heksenplaatje Heksenplaatje
Heksenplaatje Heksenplaatje Heksenplaatje Heksenplaatje
Heksenplaatje Heksenplaatje Heksenplaatje Heksenplaatje
Heksenplaatje Heksenplaatje Heksenplaatje Heksenplaatje
Heksenplaatje Heksenplaatje Heksenplaatje Heksenplaatje
Heksenplaatje Heksenplaatje Heksenplaatje Heksenplaatje
Heksenplaatje Heksenplaatje Heksenplaatje Heksenplaatje

 

- Idee en Ontwerp ©GoosArt -